Başlık : Meme koruyucu cerrahi ve radyoterapi uygulanan erken evre (I-II) meme kanserli hastalarda lokal kontrol ve kozmetik sonuçlar
Yazarlar : H. Murat ÇALOĞLU
Kurumlar : İ.Ü İstanbul Tıp Fak. Radyasyon Onkolojisi AbD.
Yıl : 2000
Anahtar Kelimeler : Meme kanseri, erken evre, meme koruyucu tedavi,lokal kontrol, kozmetik sonuçlar
Özet : Bu çalışmada Ocak 1991- Aralık 1996 tarihleri arasında erken evre (Evre I-II) meme kanseri tanısı alarak İÜ Onkoloji Enstitüsü’ne başvuran 311 hastanın medyan 5 yıl takipli 286’sı (% 92) üzerinden lokal kontrol ve sağkalım sonuçları hesaplanmıştır. Kozmetik değerlendirme için ise en az 3 yıl takipli 109 hasta (% 35) niteliksel ve niceliksel değerlendirme yöntemleriyle incelenmiştir. Hastaların medyan izlem süresi 61.8 aydır (min: 13.1; maks: 108.13 ay). Yaş ortalaması 46.5 ± 11.8 olup, en genci 21, en yaşlısı ise 81 yaşındadır. 204 (% 65.6) hasta pre yada perimenopoze iken 107 (% 34.4) hasta postmenopozedir. 135 hasta (% 43.4) T1, 176 hasta (% 56.6) T2 evresindedir. AJCC evrelemesine göre ise hastaların 84’ü (% 27) Evre I, 152’si (% 48.9) Evre IIa, 70’i (% 22.5) Evre IIb’dir. Histopatolojik olarak 234 hasta (% 75.2) invaziv duktal karsinom, 20 hasta (% 6.4) invaziv lobüler karsinom, 17 hasta (% 5.5) kombine (invaziv duktal + lobüler) tip karsinom tanısını almışlardır.

Bu 311 hastaya kliniğimizde Co-60 cihazı ile meme tanjansiyel alandan 46-50 Gy (2 Gy/gün) radyoterapi dozu verilmiştir. Hastalarımızın 172’sine (% 55.3) eksternal veya intersitisyel boost uygulanmıştır. Boost yapılan hastaların 117’sine (% 68) elektron boostu, 55’ine (% 32) ise iridyum 192 ile 10-16 Gy olacak şekilde boost uygulanmıştır.

Çalışma sonunda, genel sağkalım oranlarımız 5 yıl için % 86. 57, 8 yıl için ise % 84.1 olarak saptanmıştır. Lokal kontrol oranlarımız ise 5 yıl için % 92.3 ve 8 yıl için % 89.2 olarak bulunmuştur. Medyan 5 yıl takip sonunda izole meme içi nüks oranı % 6.3; eş zamanlı meme ve uzak nüks oranımız ise % 7.7’dir. Univariet analizde lokal kontrolü olumsuz etkileyen faktörlerin; 50 yaş altında olmak (p: 0.029), pre/perimenopoze olmak (p: 0.034), aksilla için ayrı insizyon yöntemi kullanmak (p: 0.037), tümör çapının 2 cm’nin üzerinde olması (p: 0.014), invaziv duktal karsinom patolojik tanılı olmak (p: 0.016), tüm memeye 50 Gy altında doz vermek (p: 0.050), tümör yatağına 50 Gy’in altında doz vermek (p: 0.006), radyoterapinin kemoterapiden sonra uygulanmış olması (p: 0.039), hormonoterapinin radyoterapiden sonra verilmesi (p: 0.014) şeklinde oldukları tespit edilmiştir. Multivariet analizde ise yaş (p: 0.0529), aksiller insizyon tipi (p: 0.0106) ve histopatolojik tanı (p: 0.0019) anlamlı çıkmıştır.

Niteliksel kozmetik sonuçlarımızı incelediğimizde ise mükemmel-iyi kozmetik sonuç oranımızın % 78.9 olduğunu ayrıca niteliksel ve niceliksel kozmetik değerlendirme yöntemleri arasında yüksek korelasyon bulunduğunu görmekteyiz. Univariet analizde niteliksel kozmetik sonuçları olumsuz etkileyen faktörler; koruyucu tedavilerin başlangıç yıllarında (1991-1993) ameliyat edilmiş olmak (p: 0.032), meme koruyucu cerrahide özelleşmemiş merkezlerde ameliyat edilmiş olmak (p: 0.046), eksizyon boyutunun 200 cm3’ün üzerinde olması (p: 0.040), tümör çapının 2 cm’nin üzerinde olması (p: 0.020), evre IIb olmak (p: 0.028), multifokalite (p: 0.0001) olarak bulunmuştur. Multivariet analizde ise yalnızca koruyucu tedavilerin başlangıç yıllarında (1991-1993) ameliyat edilmiş olmak (p: 0.0069) anlamlılığını korumuştur. Univariet analizde niceliksel kozmetik sonuçları olumsuz etkileyen faktörler; tümör tarafının sağ meme olması (p: 0.012), eksizyon boyutunun 200 cm3’ün üzerinde olması (p: 0.001), enblok aksiller insizyon yöntemi kullanmak (p: 0.034), tümör çapının 4 cm’nin üzerinde olması (p: 0.006), N pozitif olmak (p: 0.029), evre IIb olmak (p: 0.006), multifokalite (p: 0.001), erken reaksiyon olarak kuru deskuamasyon görülmesi (p: 0.037) olarak tespit edilmiştir. Multivariet analizde ise eksizyon boyutunun 200 cm3’ün üzerinde olması (p: 0.025), tümör çapının 4 cm’nin üzerinde olması (p: 0.006) anlamlılıklarını korumuşlardır.